La Final de Maestros de Ajedrez 2010 se jugará en Bilbao y Shanghai
• Shanghai acogerá la fase previa en septiembre, coincidiendo con la Exposición Universal y la presencia en la misma de Bilbao.
• El Atrio de AlhóndigaBilbao es el escenario escogido para la gran final que se celebrará en octubre en Bilbao.
• Vladímir Krámnik, Levon Aronián, Alexéi Shírov y Wang Hao se jugarán en Shanghai dos plazas para enfrentarse en la capital vizcaína a Viswanathan Anand y Magnus Carlsen.
La Final de Maestros del Grand Slam de Ajedrez tendrá lugar de nuevo en Bilbao en 2010, con la gran novedad de que este año contará con una fase previa que se jugará en Shanghai. La Asociación del Grand Slam de Ajedrez ha vuelto a confiar en Bilbao por tercer año consecutivo para organizar esta Final, ante el éxito obtenido en 2008 y 2009. Este año, los organizadores bilbaínos han decidido buscar una fórmula aún más espectacular, desplazándose a Shanghai, del 3 al 8 de septiembre, para poner en marcha allí la fase previa. El título se decidirá en la gran final a celebrar del 9 al 15 de octubre en la capital vizcaína.

La importante presencia de Bilbao en la Exposición Universal de Shanghai, con más de medio millón de visitantes hasta la fecha en su espacio expositivo, se verá reforzada con este evento ajedrecístico de primera línea mundial. El Alcalde de Bilbao, Iñaki Azkuna, ha presidido el acto de presentación de esta Final de Maestros, con la presencia del campeón del Mundo de Ajedrez Viswanathan Anand, desplazado a Bilbao con este motivo. En el acto también han estado presentes Andoni Madariaga, como coordinador de la Final, y Juan Carlos Fernández, su Director Técnico, además de representantes de las empresas e instituciones colaboradoras.
La Final de Maestros del Grand Slam la juegan los vencedores de los torneos que junto a Bilbao conforman la Asociación del Grand Slam de Ajedrez y que sin duda se encuentran entre los mejores y más importantes torneos del Mundo: Corus-Wijk aan Zee de Holanda, el Ciudad de Linares español, el torneo Pearl Springs de la ciudad china de Nankín y el Kings Tournament de Bazna, en Rumanía, incorporado este año como sustituto del Torneo de Sofía que no se ha celebrado al haber sido sede la capital búlgara del Campeonato del Mundo. A los ganadores se suman otros jugadores como invitados por los méritos deportivos contraídos.
Así, la Final de este año la jugarán, en su fase previa de Shanghai, cuatro jugadores: Wang Hao, como mejor jugador chino en el ranking mundial (puesto 20º); Alexéi Shírov, mejor jugador español (puesto 9º); Levon Aronián, como ganador de la Final de Maestros 2009 (puesto 5º); y Vladímir Krámnik, como cuarto jugador en el ranking mundial (puesto 4º).
Los dos primeros clasificados de esta ronda jugarán en Bilbao con Magnus Carlsen, ganador este año de los torneos de Wijk aan Zee, Nankín y Bazna y número uno del Mundo (puesto 1º); y con Viswanathan Anand, actual Campeón del Mundo (puesto 3º). De entre los mejores jugadores mundiales sólo faltará a la cita el número 2 del ranking y ganador en Linares, Véselin Topálov, por razones personales ineludibles.
En la capital vizcaína será el Atrio de AlhóndigaBilbao el escenario elegido para acoger la gran final. Los organizadores han confirmado que la Final de Maestros de Bilbao contará con todos los elementos que contribuyeron a los excelentes resultados cosechados en 2008 y 2009 y a la gran acogida obtenida local e internacionalmente. Se contará con un variado programa de actividades paralelas, el área de análisis y comentarios para todos los públicos, pantallas gigantes, retransmisión en directo vía Internet y una representación de medios de comunicación de todos los continentes. Y, por supuesto, se volverá a colocar el ajedrez de élite en la calle, al alcance del gran público, ya que todos los visitantes podrán observar en directo el juego de estos grandes campeones.
Esta III Final de Maestros continuará apostando por novedosas normas que tratan de garantizar la lucha y el espectáculo en cada partida. Así, se aplicará la llamada “regla Sofía” que establece que sólo el árbitro tiene potestad para determinar si una partida es tablas, evitando los pactos entre jugadores. Además, se seguirá utilizando un sistema de puntuación similar al del fútbol, con tres puntos por partida ganada, uno por el empate y cero por la derrota, sistema utilizado por primera vez en un torneo de élite en la Final de Maestros de Bilbao de 2008 y conocido ya como “regla Bilbao”.
Los jugadores
Shanghai – 3 al 8 de septiembre de 2010
Levon Aronián. (Yereván, Armenia, 1982). El único jugador que cuenta con la experiencia de haber jugado en las dos anteriores finales, habiendo ganado la de 2009. Es una gran estrella del ajedrez: ya ha ganado la Copa del Mundo, Linares y Wijk aan Zee (dos veces). Su sencillez de carácter, su estilo universal, la pertenencia a un país donde el ajedrez es una pasión nacional, y un sistema nervioso equilibrado configuran al armenio Levon Aronián como un valor muy sólido. Muy propenso al alto riesgo en sus partidas, Aronián es apreciado por los organizadores y aficionados.
Alexéi Shírov, español de origen letón, nació en Riga en 1972. Destaca por su estilo de ataque y él mismo ha señalado la agresividad como una de las características esenciales de su juego. Su creatividad y los riesgos que llega a asumir en ocasiones le han valido calificativos como el “último romántico del ajedrez”. Alcanzó la final del Campeonato del Mundo FIDE, en Teherán 2000, donde perdió ante Viswanathan Anand y la final de la Copa del Mundo en 2007 en la que no pudo vencer a Gata Kamsky.
Wang Hao. (Harbin, Heilongjiang, China, 1989). Es el Campeón Nacional Chino de Ajedrez 2010 y mejor jugador chino en el ranking mundial (puesto 20º). En los últimos años ha estado entre los mejores jugadores junior mundiales y con sólo 21 años ya ha ganado torneos como los de Dubái, Kuala Lumpur, Reikiavik, o el celebrado en mayo pasado en Sarajevo.
Vladímir Krámnik. (Tuapse, Rusia, 1975). El estilo de Krámnik es posicional, bastante conservador, pero que sin embargo le reporta grandes éxitos al no conceder apenas derrotas y ganar frecuentemente, especialmente con las piezas blancas. Es sólido en su juego, no arriesga jamás, muy profundo, y un virtuoso de la estrategia más fina. Campeón del Mundo en 2006, cuenta en su haber con prestigiosos torneos como el de Linares o el de Dortmund, que ha ganado en más de una ocasión. Actualmente ocupa el cuarto lugar en el ranking de la F.I.D.E. Ha sido el único jugador que consiguió vencer en un match a Gari Kaspárov, en Londres, en el año 2000, a 16 partidas, consiguiendo el título oficioso de campeón del Mundo que después refrendaría en 2006.
Bilbao – 9 al 15 de octubre de 2010 (más los 2 primeros clasificados en Shanghai)
Viswanathan Anand. (Madrás, ahora Chennay, India, 1969). Es, sin duda, uno de los mayores genios que ha dado el ajedrez en más de quince siglos de historia. Pero su sencillez en el trato le convierte en la antítesis de Fischer, Kárpov y Kaspárov. Es el actual Campeón del Mundo y número tres del ranking y reside en Collado Mediano (Madrid).
Magnus Carlsen. (Tonsberg, Noruega, 1990). Este año ha resultado vencedor en tres de los cuatro torneos del Grand Slam: Wijk aan Zee, Nankín y Bazna. Es Gran Maestro desde los 13 años, el tercero más joven de la historia, y en estos momentos ocupa el primer lugar del ranking mundial. Magnus Carlsen recomienda a los padres de niños prodigio: “Que les apoyen, pero sin presionar. El mío me enseñó a jugar al ajedrez a los cinco años, pero no me interesó, y me dejó en paz”.
Xakeko Grand Slam-a
XAKEKO MAISUEN 2010EKO FINALA BILBON ETA SHANGHAIN JOKATUKO DA
• Shanghain egingo da aurretiko fasea irailean, Erakusketa Unibertsalarekin batera. Bilbo ere erakusketa horretan izango da.
• AlhóndigaBilbaoko ataria hautatu dute urrian Bilbon izango den final handia egiteko.
• Vladímir Krámnik, Levon Aronián, Alexéi Shírov eta Wang Hao-k bi plaza jokatuko dituzte Shanghain, Bizkaiko hiriburuan Viswanathan Anand eta Magnus Carlsen-i aurre egiteko.
Xakeko Grand Slam-eko Maisuen finala berriro Bilbon egingo da 2010. urtean, eta, aurten, berrikuntza gisa, aurretiko fasea Shanghain jokatuko da. Xakeko Grand Slam-aren Elkarteak hirugarren urtez jarraian Bilbo aukeratu du final hori antolatzeko, 2008an eta 2009an izandako arrakastaren ondorioz. Aurten, Bilboko antolatzaileek formula are eta ikusgarriagoa bilatu nahi izan dute, eta Shanghaira joango dira irailaren 3tik 8ra bitartean, han aurretiko fasea martxan jartze aldera. Titulua Bizkaiko hiriburuan urriaren 9tik 15era bitartean egingo den final handian erabakiko da.
Bilbo Shanghaiko Erakusketa Unibertsalean da, eta, gaur arte, erakusketa-espazioan milioi erdi lagun baino gehiago bildu dira. Horrela, gertaera hori munduko lehen mailako xakeko saio honekin indartuko da. Bilboko alkateak, Iñaki Azkunak, zuzendu du Maisuen Finala aurkezteko ekitaldia, eta han izan da Xakeko munduko txapelduna, Viswanathan Anand, Bilbora etorri baita ekitaldi hori dela-eta. Ekitaldian izan dira, baita ere, Andoni Madariaga, finaleko koordinatzaile gisa, eta Juan Carlos Fernández, zuzendari teknikoa, enpresa eta instituzio kolaboratzaileetako ordezkariez gain.
Grand Slam-eko Maisuen finala jokatzen dute txapelketetako irabazleek, Bilborekin batera Xakeko Grand Slam-aren Elkartea osatzen dutenek, eta, zalantzarik gabe, Munduko txapelketarik onenen eta garrantzitsuenen artean aurkitzen direnek: Holandako Corus-Wijk aan Zee, Espainiako Linares hiria, Txinako Nankin hiriko Pearl Springs txapelketa eta Errumaniako Baznako Kings Tournament; azken hori aurten sartu da Sofia Txapelketaren ordez, hori ez baita egin Munduko Txapelketaren egoitza Bulgariako hiriburua izatean. Irabazleekin batera izango dira beste jokalari batzuk, lortutako kirol merituak medio gonbidatu direlako.
Modu horretan, aurtengo finala, Shanghain egingo den aurretiko fasean, lau jokalarik jokatuko dute: Wang Hao-k, Txinako jokalaririk onena moduan munduko rankingean (20. postua); Alexéi Shírov-ek, Espainiako jokalaririk onena bezala (9. postua); Levon Aronián-ek, Maisuen 2009ko finaleko irabazle gisa (5. postua); eta Vladímir Krámnik-ek, laugarren jokalari gisa munduko rankingean (4. postua).
Txanda horretan sailkatutako lehen biek Bilbon jokatuko dute Magnus Carlsen-ekin (aurten irabazle Wijk aan Zee, Nankín eta Bazna-ko txapelketetan eta Munduko lehena (1. postua)) eta Viswanathan Anand-ekin (Munduko egungo txapelduna (3. postua)). Munduko jokalaririk onenen artetik, soilik Véselin Topálov, rankingeko bigarrena eta Linaresko irabazlea, faltako da, halabeharrezko arrazoi pertsonalak direla-eta.
Bizkaiko hiriburuan, AlhóndigaBilbaoko ataria hautatu dute final handia egiteko. Antolatzaileek esan dute Bilbon egingo den Maisuen Finalak 2008an eta 2009an jasotako emaitza bikainak eta bertan nahiz nazioartean lortutako harrera izaten lagundu zuten elementu guztiak izango dituela. Besteak beste, ondorengo hauek egingo edo egongo dira: era askotariko programa aldi bereko jarduerekin, analisi-eremua eta iruzkinak publiko guztientzat, pantaila erraldoiak, zuzeneko emankizuna Internet bidez eta kontinente guztietako komunikabideen ordezkaritza. Eta, jakina, eliteko xakea berriro jarriko da kalean, jendearen eskura; izan ere, bisitari guztiek aukera izango dute txapeldun handi horien jokoa zuzenean ikusteko.
Maisuen III. Finalak partida bakoitzean borroka eta ikuskizuna bermatzeko arau berrien aldeko apustua egiten jarraituko du. Era horretan, “Sofia araua” deiturikoa aplikatuko da; hau da, soilik arbitroak izango du ahalmena partida bat berdinketa den ala ez erabakitzeko, jokalarien arteko itunak saihestuaz. Gainera, futbolaren antzeko puntuazio-sistema erabiltzen jarraituko da; alegia, hiru puntu irabazitako partidaren truke, bat berdinketarengatik eta huts galtzeagatik. Sistema hori erabili zen lehen aldiz 2008an Bilbon egindako Maisuen Finala bezalako eliteko txapelketan, eta dagoeneko “Bilboko araua” bezala ezagutzen da.
Jokalariak
Shanghai – 2010eko irailaren 3tik 8ra bitartean
Levon Aronián. Yerevan (Armenia, 1982). Aurreko bi finaletan jokatu duen jokalari bakarra da; 2009koa irabazi egin zuen, gainera. Xakeko izar handia da; izan ere, dagoeneko Munduko Kopa, Linaresko eta Wijk aan Zee-eko torneoak irabazi ditu (azken hau bi aldiz). Izaera apalekoa, estilo unibertsala, xakea pasioa den herrialdekoa eta sistema nerbioso orekatua izateak Levon Aronián armeniarrari balio oso solidoa ematen diote. Arrisku handiak hartzen ditu partidetan, eta, horregatik, maite dute antolatzaileek eta zaleek.
Alexéi Shírov, Letoniar jatorriko espainiarra da; hots, Rigan jaio zen 1972an. Erasotzeko joera du, eta berak adierazi du agresibitatea dela haren jokaldietako funtsezko ezaugarrietariko bat. Sormena eta tarteka hartzen dituen arriskuak medio, “xakeko azken erromantikoa” dela esaten dute. FIDE Munduko Txapelketako finalera iritsi zen Teheranen 2000. urtean, eta galdu egin zuen Viswanathan Anand-en aurka; era berean, Munduko Kopako finala jokatu zuen 2007. urtean, eta ezin izan zion irabazi Gata Kamsky-ri.
Wang Hao. (Harbin, Heilongjiang, Txina, 1989). Xakeko 2010eko Irabazle Nazional Txinatarra da eta Txinako jokalaririk onena munduko rankingean (20. postua). Azken urteetan, munduko junior mailako jokalari onenen artean aurkitu da, eta, soilik 21 urte izanda, dagoeneko irabazi ditu Dubái, Kuala Lumpur, Reykiavik edo pasa den maiatzean Sarajevon izandako bezalako txapelketak.
Vladímir Krámnik. (Tuapse, Errusia, 1975). Krámnik-en estiloa posiziozkoa da, nahiko kontserbadorea; hala ere, arrakasta handiak lortzen ditu ia porrotarik izaten ez duelako eta maiz irabazten duelako, bereziki pieza zuriekin. Solidoa da jokoan, inoiz ez da arriskuan jartzen, oso sakona da eta estrategia finenaren bertutetsua. Munduko txapelduna izatera iritsi zen 2006. urtean. Linares edo Dortmund-eko txapelketa ospetsuak lortu ditu (azkena behin baino gehiagotan). Gaur egun, laugarren postuan aurkitzen da FIDEko rankingean. Match batean Gari Kaspárov-i irabaztea lortu duen jokalari bakarra da; hori Londonen izan zen 2000. urtean, 16 partidara, eta Munduko txapeldunaren titulu ofiziosoa eskuratu zuen, 2006an berriro berretsiko zuena.
Bilbo – 2010eko urriaren 9tik 15era bitartean (gehi Shanghain sailkatutako lehen biak)
Viswanathan Anand. (Madrás, orain Chennay, India, 1969). Xakearen hamabost mendetik gorako historiak eman duen jeniorik handienetakoa dugu, zalantzarik gabe. Xumea da traturako, Fischer, Kárpov eta Kaspárov ez bezala. Munduko txapelduna eta
munduko hirugarrena da une honetan. Collado Mediano (Madril) herrian bizi da.
Magnus Carlsen. (Tonsberg, Norvegia, 1990). Aurten, irabazle suertatu da Grand Slam-eko lau txapelketetako hirutan: Wijk ann Zee, Nankín eta Bazna. Maisu Handia da 13 urte zituenetik, historiako hirugarren gazteena, eta une honetan munduko lehen postuan aurkitzen da. Magnus Carlsen-ek aholku hau eman gura die aparteko talentua
duten umeen gurasoei: “Lagun diezaietela, baina presiorik gabe. Aitak bost urte nituela
irakatsi zidan xakean, baina garai hartan ez zitzaidan interesgarria iruditu eta bakean utzi ninduen”.